Không khoa trương, không nhằm lấy danh lấy lợi, Việt kiều tại nhiều nước âm thầm quyên góp tiền của, lẳng lặng về nhiều vùng thôn quê xây dựng đã hơn 120 chiếc cầu cho người dân sử dụng.

Thiết thực giúp người dân xoá cầu khỉ, trực tiếp đóng góp xây dựng quê hương tươi đẹp hơn, đơn giản chỉ dưới một cái tên: nhóm VK, tức Việt kiều một cách chung chung. Cầu VK – tên cầu cũng chỉ như vậy, kèm theo số. Cầu VK 120, cầu VK 121…

Rất hiếm khi nhìn thấy, nghe thấy những đại diện của nhóm VK. Giúp đồng bào, quê hương bằng tấm lòng, kiệm lời và giải dị.

+ Từ ý tưởng của một “Nhóm VK”:

“Nhóm VK” – một cái tên chung như thế, ra đời năm 2003 bằng sự tham gia tự nguyện 11 thành viên người Việt sống ở nhiều nơi trên thế giới (Canada, Mỹ, Pháp, Nhật, Úc, Việt Nam…). Không đại diện cho ai, tổ chức nào, không kinh doanh kiếm tiền, chỉ giúp đồng bào quê nhà, nhất là vùng sâu vùng xa, miền sông nước.

Mục tiêu trước mắt là xóa “cầu khỉ” vắt vẻo vùng ĐBSCL. Tính đến ngày 2-2-2011, “Nhóm VK” đã thay được 121 cây “cầu khỉ” bằng cầu bê tông cốt thép khang trang, đổ bêtông một con đường, xây dựng một ngôi nhà tình thương, và nâng cấp đập nước Saloun tại xã Đông Giang huyện Hàm Thuận Bắc tỉnh Bình Thuận (VK.85), với tổng kinh phí xây dựng lên đến gần 7 tỷ VNĐ ( khoảng 335.000 $ hay 245.000 €.)

Vùng sông nước chằng chịt ĐBSCL bao đời từ thời khẩn hoang gắn với hình ảnh những cây cầu khỉ, nối bờ chỉ bằng một thân cây dừa, cây tre… Đời sống phát triển, cầu khỉ không nối được nhịp sống công nghiệp, nhu cầu giao thông và vận tải nông thôn, giáo dục, y tế, văn hoá, xã hội… bị cản trở.

Kế hoạch ban đầu của “Nhóm VK” chỉ là trong 3 năm cố gắng thay 10 cây cầu khỉ bằng 10 cầu bê tông cốt sắt. Vốn lấy từ nguồn “tự có”, do các thành viên trong nhóm đóng góp, ở mức 300€/người/năm.

Ý tưởng trực tiếp đóng góp xây cầu giúp đồng bào quê hương đã được sự hoan nghênh và nhiệt tình ủng hộ, đóng góp tích cực rộng rãi của Việt kiều khắp nơi. Tiền quyên được nhiều hơn và  mục tiêu ban đầu rút ngắn được một năm. Chỉ hai năm sau, tính đến tháng 11-2008, 81 cây cầu đã được xây, số lượng tăng, tốc độ nhanh hơn, thành công ngoài dự kiến.

+ Không chỉ xây cầu, không chỉ ở ĐBSCL:

Địa bàn xây cầu cũng được mở rộng ra Quảng Nam, Tây Nguyên. Tháng 3-2011, sau gần hai tháng xây dựng, cầu VK.123 và VK 124 đã được hoàn thành và nghiệm thu tại Bảo Lộc, tỉnh Lâm Đồng, cầu rộng 1,7m, dài 15m và có trọng tải 1 tấn.

Với số tiền quyên góp được nhiều, mục tiêu xóa “cầu khỉ” mở rộng thêm sang các hoạt động khác như: cải tạo đường làng ở các thôn xã để tránh lầy lội, xây dựng trường học, xây nhà tình thương…

Cầu Việt kiều trở thành một “thương hiệu” dễ thương và ngày càng xuất hiện nhiều. Để hỗ trợ thúc đẩy việc này và giúp kinh nghiệm để nhân rộng việc xây cầu ở nông thôn vùng sông nước, tháng 6-2008 “nhóm VK” lập trang web http://pontvk.org.

Ngoài việc lưu trữ các công việc từ năm 2003 đến nay, còn có việc giới thiệu thiết kế, nghiên cứu và trình thiết kế mẫu, trao đổi kinh nghiệm để hỗ trợ mọi tổ chức cùng làm. Các thiết kế kỹ thuật đúc kết công phu từ các nghiên cứu địa chất cụ thể vùng sông nước… không cần giữ bản quyền, mà phổ biến công khai để mọi người có thể cùng làm hoặc sửa chữa khi cần…

Bên cạnh việc đăng các thiết kế mẫu, còn ghi rõ: “Với mục đích chia sẻ thông tin, mọi việc sao chép, quảng bá Bộ thiết kế mẫu này luôn được khuyến khích và rất mong nhận được ý kiến đóng góp để Bộ thiết kế mẫu này được hoàn thiện hơn.

+ Thế hệ tiếp nối:

“Nhóm VK” bắt đầu lo truyền sự nghiệp cho thế hệ sau. Trưởng ban liên lạc nhóm VK, ông Nguyễn Văn Công, Việt kiều Pháp, cho biết: “Trong năm 2011, nhóm VK sẽ kết nạp nhiều thành viên trẻ, tận dụng khả năng của thanh niên, kêu gọi họ tham gia góp công sức vào những dự án xây cầu. “Thành phần nòng cốt của VK đã già, chúng tôi sẽ từng bước chỉ dạy cho các em cháu để ngày càng có nhiều cây cầu bê tông của VK mọc lên trên mảnh đất quê hương”.

Những nơi cần xoá cầu khỉ vẫn đang được nghiên cứu. Hiện có 166 dự án khác đang chờ. Và nhóm VK đang mở rộng, chuẩn bị cho thế hệ mới tiếp nối công việc. Nhóm đã kết nối được với hơn 20 kiều bào trẻ là sinh viên, nghiên cứu sinh, thạc sĩ, tiến sĩ đang sống làm việc tại Pháp, Nhật, Australia, Canada…

Các Việt kiều trẻ đang làm cầu nối, nghiên cứu kinh nghiệm, áp dụng những tiến bộ khoa học kỹ thuật mới, giới thiệu, tiếp thị, vận động mọi người chung tay đóng góp xây dựng quê hương…

Xây dựng quê hương, giúp đỡ đồng bào, là tính cách quý báu của người Việt Nam, từ thế hệ này qua thế hệ khác. “Nhóm VK” xa quê tản mát đã quy tụ lại theo tinh thần ấy và đang truyền lại thế hệ sau tình cảm thiêng liêng ấy.V.K.

(Sở Ngoại vụ TPHCM)

Source: http://www.mofahcm.gov.vn/tintuc_sk/nr091016091643/ns110526140523#FC6lTD4C80Zg

BT- Là người con của quê hương Phan Thiết, dù xa quê khi  mới lên 5, nhưng ông vẫn không quên hương vị nước mắm quê nhà. Mấy năm nay dù đã cao tuổi, nhưng ông thường bay về để giúp Bình Thuận  xây dựng các đập thủy lợi nhỏ. Khu vườn Trường Dục Thanh, nơi mà năm 1910 thầy giáo Nguyễn Tất Thành từng dừng chân dạy học chính là nơi chôn nhau cắt rốn của ông. Ông chính là Giáo sư (GS) Michel Hồ Tá Khanh.

Đem thủy lợi Pháp về Việt Nam

Một ngày hè nắng chang chang, được sự giới thiệu của anh Mai Chí – Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Bình Thuận, tôi cùng GS Michel Hồ Tá Khanh và GS Francois Lempérière, Chủ tịch Hội Thủy điện Pháp  (Hydro-Coopération) vượt rừng Hàm Thuận Bắc để đến với hồ nước Saloon, giáp với Lâm Đồng. Nắng rát mặt, nhưng hai ông Tây này không quản ngại và đề nghị phải đi thị sát hồ Saloon ngay trong ngày. Nhìn hai ông già, một Việt một Pháp, ăn mặc rất dân thường, không ai nghĩ đấy là hai chuyên gia hàng đầu của nước Pháp về thủy lợi và thủy điện. Anh Mai Chí cho biết, trong một lần dự hội nghị khoa học tại TP Hồ Chí Minh, anh đã làm quen GS Michel Hồ Tá Khanh, và không ngờ ông ấy là một chuyên gia tầm cỡ của Hydro-Coopération và  là con cháu của người sáng lập ra Trường Dục Thanh – Phan Thiết. Được đề nghị, GS Michel Hồ Tá Khanh về ngay Phan Thiết để khảo sát hồ Saloon. Đây là hồ chứa nước loại nhỏ, dung tích khoảng hơn một triệu mét khối nước, khả năng tưới khoảng hơn 100 ha lúa cho đồng bào dân tộc thiểu số xã Đông Giang, một xã miền núi huyện Hàm Thuận Bắc. Trước đó dù tỉnh bỏ ra vài chục tỷ để xây dựng hồ nước, nhưng hiệu quả sử dụng  không cao, vì mùa khô nước mau cạn; còn mùa mưa thì nước mau đầy phải xả bớt. Chính GS Michel Hồ Tá Khanh đã áp dụng công nghệ đập nước “cầu chì” của Pháp vào công trình  này. Ông cho xây một bờ đập nhỏ bằng “cầu chì” ở cửa xả (concrete fuse plugs).  Vào mùa mưa khi có lũ về làm nước trong hồ dâng cao, lập tức các “cầu chì” tự động mở ra để xả nước về hạ lưu, bảo đảm an toàn công trình đầu mối. Đến cuối mùa mưa, khi nước nguồn về ít, các “cầu chì” đặt trên ngưỡng tràn đóng lại làm nhiệm vụ giữ thêm nước cho hồ để đủ nước tưới cho vụ đông xuân tiếp theo. Nhờ vậy, mấy năm gần đây bà con xã Đông Giang, đã liên tục trúng mùa trên cánh đồng Saloon.

Anh Mai Chí cho hay, khi ý tưởng của GS Michel Hồ Tá Khanh được đề xuất, thì các cán bộ trong ngành và huyện Hàm Thuận Bắc ai cũng vui mừng. Nhưng để có thể thực hiện thì phải trải qua các thủ tục đầu tư xây dựng khá phức tạp mới có kinh phí, mặc dù hệ thống đập “cầu chì” này chưa tới một tỷ đồng. Giáo sư lại về Pháp và vận động những người bạn của mình đóng góp tiền mang về Bình Thuận để thi công công trình. Nhờ vậy mà mấy năm qua hiệu quả sử dụng của hồ Saloon rất cao, làm cho hồ chứa thêm  hàng triệu mét khối nước mỗi năm.

Hôm nay ông ấy mời bạn mình là Chủ tịch Hội Thủy điện Pháp vượt rừng đến Hàm Thuận Bắc để “khoe” tác phẩm của mình đấy – anh Mai Chí nói.

Nước mắm Phan Thiết đi Pháp !

GS Francois Lempérière, Chủ tịch Hội thủy điện Pháp nói rằng “Chúng tôi dự hội nghị “Đập lớn thế giới” ở Hà Nội thì ông ấy (GS Michel Hồ Tá Khanh) mời tôi về thăm quê. Tôi thích nước mắm Phan Thiết, nó rất  thơm. Không ngờ quê hương bạn lại có nước mắm ngon như thế. Bạn tôi còn hứa sẽ tặng nước mắm Phan Thiết để tôi đem về Pháp !”.

Giáo sư Michel Hồ Tá Khanh (trái) và Giáo sư Francoi tại hồ Saloon Hàm Thuận Bắc (ảnh: Q.H)

GS Francois Lempérière là Chủ tịch Hiệp hội Thủy điện Pháp; ông chính là “cha đẻ” của kĩ thuật “đập nước Piano” ở nước Pháp, từng giúp Angiêri xây hàng chục con đập để làm thủy điện và lấy nước làm thủy lợi. Ông cùng GS Michel Hồ Tá Khanh về Bình Thuận lần này là muốn giới thiệu cho các chuyên gia thuỷ lợi Bình Thuận  kĩ thuật xây dựng đập nước Piano (đập nước giống phím đàn Piano) của Pháp.

Hôm ấy, ngay sau khi ăn cơm trưa tại Khách sạn 19/4 Phan Thiết, hai “ông Tây” lật ngay bản vẽ ra để hướng dẫn từng chi tiết về kĩ thuật đập nước Piano. Anh Mai Chí, một người từng học thạc sĩ ở Pháp,  sử dụng tiếng Pháp khá tốt, kiêm luôn phiên dịch cho hai ông Tây này. Anh Chí nói, GS Michel Hồ Tá Khanh xa quê từ khi năm tuổi, nên những từ chuyên môn ông không biết nói tiếng Việt. Dù vậy, ông ấy đã giảng giải khá kĩ về tính ưu việt khi xây dựng đập nước với kĩ thuật Piano. Với kĩ thuật này, đập nước được sử dụng hết công suất mà không lãng phí nước; kinh phí lại giảm rất nhiều so với các kĩ thuật khác. Ông luôn sẵn sàng chuyển giao các kĩ thuật xây đập tiên tiến nhất cho quê hương Bình Thuận nói riêng và Việt Nam nói chung.

Để dẫn chứng thực tế, hai ông Tây lại vượt rừng Hàm Thuận Nam đến với hồ thủy lợi Sông Móng và hướng dẫn tỉ mỉ từng chi tiết trong bản vẽ cho các cán bộ thủy lợi Bình Thuận ngay giữa trưa hè. Anh Mai Chí cho hay, hàng chục năm làm công tác thủy lợi tại Bình Thuận, chưa có một nhà khoa học Việt kiều nào lạ như GS Michel Hồ Tá Khanh. Ông luôn hướng về quê nhà với những chuyển giao kĩ thuật cụ thể, mà chúng ta nếu mua, sẽ khó có đủ tiền.

Phan Thiết quê hương sâu đậm!

Được hỏi những kỉ niệm sâu đậm của ông về quê hương Phan Thiết, GS Michel Hồ Tá Khanh tâm sự: “Tôi theo gia đình sang Pháp từ năm 1949, khi ấy tôi mới năm tuổi. Tôi chỉ biết ngày ấy cha tôi làm chính trị, ông nội, ông ngoại tôi đều là những người đặt nền móng cho mái trường Dục Thanh được hình thành. Bao nhiêu năm sống ở đất khách quê người, với tôi, quê hương Phan Thiết là dòng sông Cà Ty chảy ngang bên nhà; là những lu nước mắm cá cơm thơm phức. Dù rất ít kỉ niệm tuổi thơ ở Phan Thiết, nhưng với tôi quê hương mình là cái gì đó sâu thẳm trong trái tim…”. Giờ đây khi tuổi đã già, ông thường về Việt Nam nhiều hơn, “có năm tôi ở Việt Nam hơn sáu tháng”, ông nói.

“Tôi là chuyên gia về các dự án thủy lợi, thủy điện, cùng với những người bạn ở Hiệp hội Thủy điện Pháp, tôi muốn giúp Việt Nam, trước tiên là Bình Thuận quê tôi có những đập nước hiệu quả, rẻ tiền nhưng an toàn vì tôi biết Bình Thuận là tỉnh khô hạn gần như nhất Việt Nam. Nếu không có các đập nước sẽ khó khăn cho nông nghiệp”.

Hiện nay Bình Thuận đang có nhiều dự án thủy lợi, GS Khanh muốn các con đập của quê hương ông được xây dựng bởi kĩ thuật tiên tiến của Pháp do chính ông thiết kế và chuyển giao. Ngoài thời gian giúp Bình Thuận, ông còn tham gia giảng dạy ở các trường đại học ở Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh.

Quốc Hanh

Source: http://baobinhthuan.com.vn/vn/default.aspx?cat_id=0&news_id=36685#content

Trích trang 5 – Thời báo Kinh Tế Việt Nam – Số 43 – Thứ bảy, ngày 19/02/2011